Soyadı Değiştirme Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır? Örnek ve Dikkat Edilecekler

Soyadını değiştirmek isteyen kişinin, talebini haklı bir nedene dayandırarak Asliye Hukuk Mahkemesine başvurması gerekir. Soyadı değiştirme dava dilekçesi nasıl hazırlanır sorusu bu nedenle yalnızca biçimsel bir dilekçe örneğiyle cevaplanamaz; kişinin neden değişiklik istediği, bu isteğin hangi delillerle destekleneceği ve nüfus kaydının hangi şekilde düzeltilmesinin talep edildiği açıkça gösterilmelidir.

24 Aralık 2022 itibarıyla e-Devlet üzerinden soyadı değiştirilmesi uygulaması sona erdiğinden değişiklik talebi dava yoluyla ileri sürülmektedir. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesi bakımından 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu önem taşırken, haklı sebeple ad ve soyadı değişikliğinin hukuki dayanaklarından biri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu içindeki 27. madde düzenlemesidir.

Soyadı Değiştirme Dava Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?

Dilekçede öncelikle davacıya ait kimlik ve adres bilgileri, davalı olarak ilgili Nüfus Müdürlüğü, davanın konusu, değişiklik talebinin gerekçeleri, hukuki sebepler, deliller ve sonuç talebi bulunmalıdır. Soyadının neden değiştirilmek istendiği genel ifadelerle değil, somut olayın özellikleriyle açıklanmalıdır.

Soyadının gülünç veya incitici olması, kişinin toplumda başka bir soyadıyla tanınması, ailevi nedenler ya da mevcut soyadının benimsenmemesi gibi durumlar haklı neden iddiasına dayanak oluşturabilir. Ancak mahkeme her olayı kendi koşullarına göre değerlendirir. Davacı, değişiklik talebinde hukuki yararı bulunduğunu ve ileri sürdüğü nedenleri hukuka uygun delillerle ortaya koymalıdır.

5490 sayılı Kanun kapsamında nüfus kayıtlarının düzeltilmesi mahkeme kararıyla gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda 35/. madde ile bağlantılı nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin hükümler dikkate alınır.

Soyadı Değiştirme Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Soyadı değişikliği davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yetki bakımından kişinin yerleşim yeri esas alınır. Dilekçe, davacının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben hazırlanmalıdır.

Davalı veya ilgili olarak nüfus kaydına ilişkin İl veya İlçe Nüfus Müdürlüğü gösterilir. Değişiklik talebinin kabul edilmesi halinde mahkeme kararı Basın İlan Kurumu ile Nüfus Müdürlüğüne gönderilir ve gerekli kayıt işlemleri gerçekleştirilir.

Soyadı Değiştirme Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?

Değişikliği gerektiren haklı neden, hukuka uygun delillerle ispatlanabilir. Somut olaya göre kullanılabilecek başlıca deliller şunlardır:

• Nüfus kayıt örneği,
• Kişinin farklı bir soyadıyla tanındığını gösteren belgeler,
• Fiili soyadı kullanımını gösteren yazılı kayıtlar,
• Tanık beyanları,
• Değişiklik gerekçesini destekleyen diğer yasal deliller.

Özellikle kişinin çevresinde uzun süredir başka bir soyadıyla bilindiği ileri sürülüyorsa, bu kullanımın tanıklar ve belgelerle desteklenmesi önem taşır.

Toplumda Kullanılan Soyadının Nüfusa Geçirilmesi İçin Dilekçe

Kişinin resmi nüfus kaydındaki soyadı ile günlük hayatta tanındığı soyadı farklıysa, dilekçede bu durum ayrıntılı biçimde açıklanabilir. İki farklı soyadının sosyal yaşamda veya resmi işlemlerde karışıklığa neden olduğu belirtilerek nüfus kaydının fiili durumla uyumlu hale getirilmesi istenebilir.

Örnek Dilekçe Yapısı

………………… NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE

DAVACI: Adı soyadı, T.C. kimlik numarası ve adres.

DAVALI (İLGİLİ): ………………… İl / İlçe Nüfus Müdürlüğü.

KONU: Soyadı değişikliği talebidir.

AÇIKLAMALAR: Davacının nüfus kayıt bilgileri, resmi soyadı, toplumda hangi soyadıyla tanındığı ve mevcut durumun neden sorun yarattığı açıklanır. Değişiklik yapılmasını gerektiren haklı nedenler somutlaştırılır.

HUKUKİ SEBEPLER: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve ilgili mevzuat.

DELİLLER: Nüfus kayıt örneği, fiili kullanımı gösteren belgeler, tanık beyanları ve diğer yasal deliller.

SONUÇ VE İSTEM: Nüfusta kayıtlı mevcut soyadının talep edilen soyadıyla değiştirilmesine ve değişikliğin nüfus kayıtlarına tesciline karar verilmesi istenir.

Gülünç veya İncitici Soyadı Nasıl Değiştirilir?

Soyadının kişinin yaşadığı çevrede gülünç, küçültücü veya incitici bir anlam taşıması da değişiklik talebine gerekçe oluşturabilir. Böyle bir davada yalnızca soyadının beğenilmediğinin belirtilmesi yerine, bu durumun kişinin günlük ve sosyal hayatında nasıl sorunlara neden olduğu açıklanmalıdır.

Soyadının geçmişten beri alay konusu olması, kişiyi rahatsız etmesi veya aynı soyadını taşıyan çocuklarının da benzer sorunlarla karşılaşabileceği düşüncesi dilekçede ortaya konulabilir. 27. madde kapsamında mahkeme, ileri sürülen sebebin değişikliği haklı kılıp kılmadığını değerlendirir.

Dilekçe Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Dava için gerekli harç ve giderler yatırılmalıdır.
• İlgili Nüfus Müdürlüğü dilekçede doğru şekilde gösterilmelidir.
• Haklı nedenler açık ve somut biçimde anlatılmalıdır.
• Talep edilen yeni soyadı sonuç bölümünde tereddüde yer bırakmayacak şekilde yazılmalıdır.
• İddiaları destekleyen deliller dilekçede gösterilmelidir.
• Dava, kişinin yerleşim yerindeki Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.

Kişi soyadı değiştirme davasını avukatsız olarak da açabilir. Dava avukat aracılığıyla takip edilecekse vekâletnamenin soyadı değişikliği işlemi için gerekli özel yetkiyi içermesi gerekir.

Soyadı Değiştirme Dilekçesi Hazırlama Ücreti

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde 2025 yılı için yalnızca dilekçe hazırlama ücreti 4.500,00 TL olarak belirtilmiştir. Dilekçe hazırlanması ile davanın başından sonuna kadar avukat tarafından takip edilmesi farklı hukuki hizmetlerdir; bu nedenle ücretlendirme kapsamı da farklı olabilir.