Yabancılar Türkiye De Ev Arsa Ve Arazi Nasıl Alabilir? sorusu, aşağıda hukuki çerçevesi ve uygulamada önem taşıyan yönleriyle ele alınmaktadır.
Yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de konut, işyeri, arsa veya arazi satın alması mümkündür. Ancak yabancılar bakımından taşınmaz edinimi, Türk vatandaşlarının tabi olduğu genel tapu kurallarının yanında ülke, yüzölçümü, taşınmazın bulunduğu bölge, güvenlik alanları ve taşınmazın niteliği gibi ek sınırlamalara bağlıdır. Bu nedenle yabancı bir kişinin Türkiye’de gayrimenkul satın alırken yalnızca satış bedeli ve tapu kaydını değil, taşınmazın yabancı edinimine açık olup olmadığını da kontrol etmesi gerekir.
Yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinmesine ilişkin temel düzenlemeler arasında 2644 sayılı Tapu Kanunu, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ve özel statüdeki kişiler bakımından farklı mevzuat hükümleri bulunmaktadır. Özellikle taşınmazın askeri veya özel güvenlik bölgesinde bulunması, satışın gerçekleştirilmesini doğrudan etkileyebilir.
Yabancılar Türkiye De Ev Arsa Ve Arazi Nasıl Yabancılar Türkiye’de Gayrimenkul Satın Alabilir Mi?
Yabancı gerçek kişiler Türkiye’de kanuni sınırlamalara uymak şartıyla taşınmaz edinebilir. Konut, işyeri, arsa veya tarla gibi farklı taşınmaz türleri bakımından edinim mümkün olmakla birlikte taşınmazın konumu ve kullanım amacı ayrıca değerlendirilmelidir.
2012 yılında yapılan değişiklikle yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de taşınmaz satın alabilmesi için daha önce uygulanan karşılıklılık şartı kaldırılmıştır. 6302 sayılı Kanun ile Tapu Kanunu kapsamında gerçekleştirilen bu değişiklik sonrasında yabancıların taşınmaz edinimi, belirlenen ülkeler ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde yürütülmektedir.
2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. madde düzenlemesi bu alandaki temel hükümlerden biridir. Taşınmaz edinme hakkından yararlanabilecek yabancı ülke vatandaşlarının belirlenmesinde ülke çıkarları ve uluslararası ilişkiler dikkate alınabilmektedir.
Türkiye’de Taşınmaz Alabilecek Yabancıların Ülke Bakımından Durumu
Türkiye çok sayıda ülkenin vatandaşına taşınmaz edinme hakkı tanımaktadır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2019 tarihli uygulamasında 183 devlet vatandaşına taşınmaz edinme imkânı tanındığı, Cumhurbaşkanlığının 18 Eylül 2019 tarihli kararıyla Eritre’nin de eklenmesi sonucunda sayının 184’e ulaştığı belirtilmektedir.
Buna karşılık her ülkenin vatandaşları açısından aynı koşullar uygulanmayabilir. Bazı ülke vatandaşları bakımından taşınmazın türüne veya bulunduğu yere göre özel kısıtlamalar söz konusu olabilir. Bu nedenle yabancı alıcının vatandaşlığı, tapu işlemlerinden önce kontrol edilmelidir.
Örneğin Türk asıllı ve mavi kart sahibi Yunan vatandaşları bakımından farklı bir statü bulunmakla birlikte, diğer Yunanistan vatandaşlarının bazı sahil ve sınır bölgelerinde taşınmaz edinmesine ilişkin kısıtlamalar gündeme gelebilmektedir.
Yabancıların Alabileceği Taşınmaz Miktarı Sınırlı Mıdır?
Yabancı gerçek kişilerin Türkiye’de edinebileceği taşınmazların toplam yüzölçümü sınırsız değildir. Ülke genelinde bir yabancı gerçek kişinin edinebileceği taşınmaz ve bağımsız, sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakların toplamı otuz hektarı aşamaz.
Bunun yanında yabancı gerçek kişilerin özel mülkiyete konu bir ilçede edinebileceği taşınmazların toplamı, o ilçenin özel mülkiyete konu yüzölçümünün %10 seviyesini aşamaz.
Tapu işlemleri sırasında bu sınıra ilişkin alıcıdan taşınmazlarının toplam alanının otuz hektarı geçmediğine dair taahhüt alınabilir. Sınırın aşıldığının sonradan tespit edilmesi durumunda fazla kısmın tasfiye edilmesi ve bedeline çevrilmesi gündeme gelebilir.
Askeri Yasak ve Güvenlik Bölgelerinde Taşınmaz Alınabilir Mi?
Yabancıların taşınmaz ediniminde en önemli kontrollerden biri taşınmazın askeri yasak veya güvenlik bölgesi içerisinde bulunup bulunmadığıdır. 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu kapsamında bazı alanlarda yabancıların taşınmaz edinmesine sınırlama veya yasak getirilebilir.
Askeri üs, savunma tesisi, silah deposu veya benzeri güvenlik açısından hassas alanlarda yabancıların taşınmaz edinmesine izin verilmemesi mümkündür. Bazı özel güvenlik bölgelerinde ise ilgili valilik veya yetkili makamların değerlendirmesi gerekebilir.
Taşınmazın güvenlik açısından sakıncalı bir bölgede olup olmadığının satış bedeli ödenmeden önce araştırılması önemlidir. Aksi durumda taraflar taşınmazın hukuken yabancıya devredilemeyeceğini satış sürecinin ileri bir aşamasında öğrenebilir.
Özel Güvenlik Bölgelerinde İzin Süreci
Özel güvenlik bölgelerindeki bazı edinimler taşınmazın bulunduğu yerdeki valiliğin değerlendirmesine tabi olabilir. İlgili idare temsilcilerinin katıldığı süreçte taşınmazın edinilmesinin ülke güvenliği ve taşınmazın kullanım amacı bakımından uygun olup olmadığı incelenir.
Yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin gerekli güvenlik kontrolleri tapu işlemleri sırasında yapılabilir. Bu nedenle taşınmazın güvenlik statüsünün önceden araştırılması, satış sözleşmesinin ve ödeme planının buna göre hazırlanması önem taşır.
Stratejik Alanlarda Yabancıların Taşınmaz Edinimi
Enerji, ulaşım ve savunma altyapısı bakımından stratejik önem taşıyan bazı bölgelerde de yabancıların taşınmaz edinmesi ek incelemelere tabi olabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Millî Savunma Bakanlığı veya başka ilgili kamu kurumlarının değerlendirmeleri gündeme gelebilir.
Turizm yatırımları bakımından da özel hükümler bulunmaktadır. İlgili düzenlemenin 8. madde hükmü kapsamında, turizm yatırım belgesine sahip yabancı uyruklu ticaret şirketleri bakımından turizme ayrılmış bazı Hazine taşınmazlarının tahsisi, kiralanması veya bunlar üzerinde üst ve irtifak hakkı kurulması mümkün olabilir. Bu durumda taşınmazın mülkiyeti Hazine üzerinde kalmaya devam eder.
Yabancıların Taşınmaz Alımında Değerleme Raporu
Yabancıların taraf olduğu taşınmaz satışlarında değer tespiti önemli aşamalardan biridir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 2019/1 sayılı düzenlemesi kapsamında 4 Mart 2019 tarihinden itibaren yabancı gerçek kişilerin taraf olduğu satışlarda yetkili kuruluşlardan taşınmaz değerleme raporu alınması uygulaması getirilmiştir.
Değerleme raporu taşınmazın piyasa değerinin belirlenmesinde kullanılır ve tapu işlemlerine ilişkin sistemlere kaydedilebilir. Tapu satışında kullanılacak ekspertiz raporunun 3 ay geçerli olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle rapor alındıktan sonra tapu işlemlerinin gereksiz şekilde geciktirilmemesi yararlı olacaktır.
Yabancıların Türkiye’de Ev Alması İçin Gerekli Belgeler
Yabancı bir gerçek kişinin tapu devri sırasında sunacağı belgeler işlemin niteliğine göre farklılaşabilse de temel olarak aşağıdaki evraklar gündeme gelir:
- Pasaport veya geçerli kimlik belgesi,
- Gerekli hâllerde pasaportun tercümesi,
- Türkiye’de kullanılacak vergi kimlik numarası,
- Satın alınacak taşınmazın tapu bilgileri,
- Belediyeden alınan emlak rayiç değerine ilişkin belge,
- Konutlarda gerekli olması hâlinde Zorunlu Deprem Sigortası poliçesi,
- Taşınmaz değerleme raporu,
- Vekâleten işlem yapılıyorsa usulüne uygun vekâletname,
- İpotekli taşınmaz söz konusuysa gerekli banka belgeleri,
- Özel güvenlik bölgesinde gerekiyorsa ilgili makamın onayı.
Taraflardan birinin Türkçe bilmemesi hâlinde tapu işleminde yeminli tercüman bulundurulması gerekebilir. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerin de Türkiye’de kullanılabilmesi için gerekli onay ve tercüme işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Yabancı Alıcının Türkiye’de İkamet İzni Olması Şart Mı?
Yabancı gerçek kişinin sırf Türkiye’de taşınmaz satın almak için ikamet iznine sahip olması her durumda zorunlu değildir. Turistik veya yatırım amacıyla taşınmaz alan yabancıların tapu işleminde pasaport ve gerekli vergi kimlik bilgileriyle işlem yapması mümkün olabilir.
Gayrimenkul satın alınması, yabancı kişiye kendiliğinden oturma izni vermez. Taşınmaz edinen kişi, şartlarını taşıyorsa ayrıca ikamet izni başvurusunda bulunabilir. Dolayısıyla tapu hakkı ile Türkiye’de ikamet hakkı birbirinden ayrı hukuki statülerdir.
Yabancıların Türkiye’de Banka Hesabı Açması Gerekir Mi?
Taşınmaz edinimi sürecinde ödeme, döviz işlemleri ve vatandaşlık başvurusu gibi konular nedeniyle banka hesabı kullanılması önem taşıyabilir. Türkiye’de gayrimenkul satın almak için yabancının mutlaka Türk bankasında hesap açması gerektiği şeklinde mutlak bir kural bulunmadığı belirtilmekle birlikte ödeme süreçlerinde bir banka hesabının bulunması gerekmektedir.
Yabancıların Tapu İşlemleri Nasıl Yapılır?
Satış için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü nezdinde randevu oluşturulabilir. Randevu tarihinde alıcı ile satıcının veya usulüne uygun vekâletnameye sahip temsilcilerinin tapu işleminde hazır bulunması gerekir.
Belgeler tamamlandıktan, taşınmazın yabancı edinimine açık olduğu kontrol edildikten ve gerekli vergi ile harçlar ödendikten sonra tapu devir işlemi gerçekleştirilir.
İşlemlerin süresi dosyanın özelliklerine ve gerekli güvenlik kontrollerine göre değişebilir. Yabancıların tapu işlemlerinin bazı durumlarda 2 – 5 iş günü içerisinde tamamlanabildiği, bütün hazırlık ve satın alma sürecinin ise yaklaşık 2 hafta sürebildiği belirtilmektedir.
Yabancıların Gayrimenkul Alımında Vergiler
Yabancı taşınmaz sahipleri de Türkiye’de çeşitli vergi ve harçlarla karşılaşabilir. Başlıca mali yükümlülükler tapu harcı, emlak vergisi ve şartları oluştuğunda gayrimenkul satış kazancından doğan vergidir.
Tapu Harcı
Gayrimenkul satışında tapu harcı satış bedeli üzerinden hesaplanır. Taşınmazın satışında %4 oranındaki tapu harcının taraflar arasında paylaştırılmasına ilişkin uygulama bulunmaktadır. Tarafların kendi aralarındaki anlaşmalarına göre ödeme düzeni farklılaştırılabilir.
Sıkça karşılaşılan açıklamalarda yabancı alıcı ve satıcının ayrı ayrı %4 ödeyeceği ve toplam %8 oluşacağı yönünde bilgiler de bulunmaktadır. Bu nedenle somut tapu işleminde tahakkuk eden harç tutarının işlem öncesinde ilgili tapu biriminden kontrol edilmesi önemlidir.
Emlak Vergisi
Türkiye’de taşınmaz sahibi olan yabancılar da yıllık emlak vergisi yükümlülüğüyle karşılaşır. Emlak vergisi taşınmazın türüne, değerine ve bulunduğu belediyeye göre hesaplanarak ilgili belediyeye ödenir.
Gayrimenkul Satışından Elde Edilen Kazanç
Yabancı kişi satın aldığı gayrimenkulü daha yüksek bedelle sattığında şartların oluşması hâlinde kazanç vergisi doğabilir. Taşınmazın 5 yıldan kısa sürede satılması ile 5 yıl elde tutulduktan sonra satılması farklı vergisel sonuçlara bağlanmıştır.
Yabancılara Konut Satışında KDV İstisnası
Türkiye’de yerleşik olmayan yabancı gerçek ve tüzel kişiler bakımından bazı ilk teslim konut ve işyeri satışlarında KDV istisnası uygulanabilmektedir. Bu kapsamda 13. madde hükümleri önem taşımaktadır.
KDV muafiyetinin uygulanıp uygulanamayacağı, alıcının Türkiye’de yerleşik olup olmadığına, taşınmazın ilk teslim niteliğine ve diğer şartların bulunmasına göre değerlendirilmelidir.
Gayrimenkul Satın Alarak Türk Vatandaşlığı
Türkiye’de belirli değerin üzerinde taşınmaz satın alan yabancı gerçek kişiler, diğer koşulları da taşımaları hâlinde istisnai Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilir. Bu süreç 7061 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde yürütülmektedir.
Gayrimenkul yatırımı yoluyla vatandaşlık başvurusu bakımından taşınmaz veya taşınmazların toplam değerinin en az 400.000 USD veya karşılığı Türk lirası olması gerekir.
Bir yabancı birden fazla taşınmaz satın almışsa, vatandaşlık başvurusunda değerlendirilen taşınmazların toplamının 400.000 USD şartını karşılaması mümkündür.
Vatandaşlık İçin Taşınmaz Ne Kadar Süre Satılamaz?
Vatandaşlık amacıyla satın alınan taşınmaz için 3 yıl boyunca satış yapılmamasına ilişkin taahhüt gerekir. Bu sınırlama tapu kaydına işlenir ve belirtilen süre içerisinde taşınmazın devredilmemesi gerekir.
Gerekli yatırım tutarının karşılanması kişiye otomatik ve kesin şekilde Türk vatandaşlığı kazandırmaz. Başvuru idari makamlar tarafından incelenir ve vatandaşlık konusunda idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Arazi Satın Alarak Vatandaşlık Alınabilir Mi?
Gayrimenkul edinimi vatandaşlık başvurusu açısından ilgili yatırım şartlarını karşılamalıdır. Yalnızca herhangi bir arazi satın alınması tek başına vatandaşlık hakkının doğduğu anlamına gelmez. Taşınmazın niteliği, değeri ve vatandaşlık mevzuatındaki yatırım koşulları birlikte incelenmelidir.
Mavi Kart Sahiplerinin Türkiye’de Taşınmaz Edinmesi
Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler ve belirli derecedeki altsoyları, taşınmaz edinimi bakımından diğer yabancılardan farklı bir statüye sahiptir.
Bu kişilere talep etmeleri hâlinde Mavi Kart düzenlenebilir. Mavi Kart sahipleri, taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimi bakımından kural olarak Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanabilir.
Bu nedenle bu kişilerin taşınmaz ediniminde doğrudan yabancılar için öngörülen 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. madde sınırlamalarının uygulanması yerine özel statülerinin dikkate alınması gerekir.
KKTC Vatandaşlarının Türkiye’de Taşınmaz Edinmesi
Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında yapılan ikili anlaşmalar KKTC vatandaşlarına taşınmaz edinimi bakımından özel kolaylıklar sağlamaktadır.
Bu düzenleme nedeniyle KKTC vatandaşlarının Türkiye’de taşınmaz ediniminde Türk vatandaşlarıyla eşit muamele görebildiği ve yabancılara yönelik kısıtlayıcı hükümlerin farklı uygulanabildiği belirtilmektedir.
Bu kapsamda 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu ile 2644 sayılı Tapu Kanunu bakımından KKTC vatandaşlarının özel statüsü dikkate alınmalıdır.
Mülteciler Türkiye’de Gayrimenkul Alabilir Mi?
Mültecilerin hukuki statüsü, Cenevre Sözleşmesi yanında 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında değerlendirilir. Mültecilerin taşınmaz edinmesi bakımından genel yabancı edinim kurallarının yanında özel statülerinden kaynaklanan hükümler de önem taşır.
Cenevre düzenlemelerinin 13. madde hükmü taşınır ve taşınmaz edinimine ilişkin esaslar içermektedir. Mültecilerin belirli koşullar altında yabancılarla eşit biçimde taşınmaz edinebileceği kabul edilmektedir.
Türkiye’de belirli haklardan yararlanılmasında 3 yıl ikamet şartının önem taşıdığı durumlar bulunabilir. Bunun yanında 6302 sayılı Kanun ile Tapu Kanunu’nun 35. maddesindeki karşılıklılık şartı kaldırıldığından, edinim bakımından mevcut kanuni sınırlamalar esas alınır.
Göçmenlerin Taşınmaz Edinme Hakları
Göçmenlere ilişkin özel düzenlemeler 5543 sayılı İskan Kanunu içerisinde yer almaktadır. Bu kanunun 9. madde hükmünde göçmenlere konut, arsa ve işyeri sağlanmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir.
19. madde kapsamında belirli taşınmazların temlik işlemlerinde vali ve kaymakamların yetkileri gündeme gelir. 21. madde ise göçmenlerin kendilerine verilen taşınmazlar üzerinde satış, bağış veya rehin gibi tasarruflarda bulunabilmesine ilişkin hükümler içerir.
Göçmenlerin taşınmaz ediniminde 5543 sayılı İskan Kanunu yanında Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan güvenceler de dikkate alınabilir.
Vatansız Kişiler Türkiye’de Taşınmaz Alabilir Mi?
Vatansız kişilerin taşınmaz edinimi bakımından da yabancılara uygulanan genel kurallar önem taşır. Vatansız Kişilerin Statüsüne İlişkin Sözleşmenin 13. madde hükmü, taşınır ve taşınmaz ediniminde yabancılarla eşit muameleye ilişkin esaslar içermektedir.
6302 sayılı Kanun ile karşılıklılık şartının kaldırılmış olması vatansız kişilerin statüsü bakımından da önemlidir. Bununla birlikte güvenlik bölgeleri, taşınmazın konumu ve genel yabancı edinim sınırlamaları uygulanmaya devam eder.
6302 Sayılı Düzenlemenin Yabancıların Taşınmaz Edinimine Etkisi
2012 yılında çıkarılan 6302 sayılı “Türk Medeni Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” şeklinde ifade edilen düzenleme ile yabancıların Türkiye’de taşınmaz edinim sisteminde önemli değişiklikler yapılmıştır. 6302 sayılı Kanun, özellikle karşılıklılık şartının kaldırılması bakımından yabancı yatırımlarının kapsamını genişletmiştir.
Bununla birlikte karşılıklılık şartının kaldırılması, yabancıların Türkiye’nin her yerinde sınırsız şekilde mülk edinebileceği anlamına gelmez. Ülke, yüzölçümü, güvenlik bölgesi ve diğer kanuni kısıtlamalar geçerliliğini sürdürmektedir.
Yabancıların Türkiye’de Aldıkları Taşınmazı Satması
Yabancıların Türkiye’de satın aldığı taşınmazı daha sonra satmasına genel olarak engel bulunmamaktadır. Ancak taşınmaz Türk vatandaşlığı başvurusu kapsamında edinilmiş ve 3 yıl satmama şerhi konulmuşsa bu süreye uyulmalıdır.
Satışın vergisel sonucu bakımından taşınmazın ne kadar süre elde tutulduğu da önemlidir. 5 yıldan önce yapılan satışla 5 yıl tamamlandıktan sonra gerçekleştirilen satış farklı şekilde vergilendirilebilir.
Yabancı Türkiye’deki Taşınmazını Miras Bırakabilir Mi?
Türkiye’de taşınmaz sahibi olan yabancı kişinin ölümü hâlinde gayrimenkulün mirasçılara geçmesi mümkündür. Ancak mirasçının vatandaşlığı, taşınmazın bulunduğu yer ve yabancı edinimine ilişkin kanuni sınırlamalar miras intikalinde de önem taşıyabilir.
Miras yoluyla taşınmaz ediniminde Türk miras hukuku yanında somut olayın milletlerarası özel hukuk yönünden ayrıca incelenmesi gerekebilir.
Yabancıların Gayrimenkul Alırken Karşılaşabileceği Başlıca Riskler
Yabancı alıcıların Türkiye’de taşınmaz satın alırken karşılaşabileceği sorunların önemli kısmı taşınmazın hukuki durumunun satış öncesinde yeterince incelenmemesinden kaynaklanır.
Başlıca riskler şunlardır:
- Taşınmazın yabancı edinimine kapalı bölgede bulunması,
- Askeri veya özel güvenlik bölgesi sınırlaması,
- Yüzölçümü sınırlarının aşılması,
- İmar durumu ve arazi kullanımına ilişkin kısıtlamalar,
- Tapu üzerinde ipotek, haciz veya başka takyidatlar bulunması,
- Değerleme raporu ile satış bedeli arasında önemli fark bulunması,
- Dil farklılığı nedeniyle sözleşme hükümlerinin yanlış anlaşılması,
- Vatandaşlık amacıyla yapılan yatırımlarda 400.000 USD ve 3 yıl koşullarının karşılanmaması.
Bu nedenle yabancı alıcının tapu kaydı, imar durumu, güvenlik sınırlamaları ve satış sözleşmesini ödeme yapmadan önce birlikte değerlendirmesi önemlidir.
Yabancıların Türkiye’de Ev ve Arazi Alması Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yabancı vatandaş Türkiye’den ev alabilir mi?
Evet. Kanuni sınırlamalara ve vatandaşlık bakımından uygulanan ülke kriterlerine uyulması şartıyla yabancı gerçek kişiler Türkiye’de taşınmaz edinebilir.
Yabancılar imarlı arsa satın alabilir mi?
Yabancı gerçek kişiler yasal sınırlamalar içerisinde imarlı arsa satın alabilir. İmarlı arsanın kullanım amacı ve yapılaşma koşulları ilgili imar planına göre belirlenir.
Yabancı tarım arazisi satın alabilir mi?
Yabancıların arazi edinimi de genel taşınmaz sınırlamalarına ve tarım arazileri bakımından uygulanabilecek özel düzenlemelere tabidir. Taşınmazın bulunduğu yer, yüzölçümü ve kullanım amacı önceden araştırılmalıdır.
Türkiye’de ev almak otomatik olarak oturma izni sağlar mı?
Hayır. Gayrimenkul edinimi doğrudan ikamet izni anlamına gelmez. Taşınmaz sahibi yabancı, ikamet izni için ayrıca başvurmalı ve ilgili şartları yerine getirmelidir.
Türk vatandaşlığı için ne kadar değerinde gayrimenkul alınmalıdır?
Gayrimenkul yatırımı yoluyla vatandaşlık başvurusu açısından en az 400.000 USD veya karşılığı Türk lirası değerinde taşınmaz edinilmesi ve gerekli diğer koşulların karşılanması gerekir.
Vatandaşlık için alınan ev hemen satılabilir mi?
Hayır. Vatandaşlık başvurusunda kullanılan taşınmazın 3 yıl boyunca satılmaması gerekir.
Yabancılar ortak mülkiyet şeklinde taşınmaz alabilir mi?
Evet. Birden fazla yabancının aynı taşınmaz üzerinde paylı mülkiyet kurması mümkündür. Ancak her alıcının yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin koşulları karşılaması ve toplam edinim sınırlarının aşılmaması gerekir.
Yabancıların tapu işlemleri ne kadar sürer?
Belgelerin eksiksiz olması ve ek izin gerekmemesi durumunda bazı işlemler 5 iş günü içerisinde sonuçlanabilir. Güvenlik incelemeleri, ekspertiz ve belge tamamlama süreçleri nedeniyle toplam süre 2 hafta veya daha uzun olabilir.
Yabancının taşınmaz alması için avukat tutması zorunlu mu?
Hayır. Gayrimenkul edinimi için avukatla temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Bununla birlikte taşınmazın hukuki durumunun, satış sözleşmesinin, güvenlik sınırlamalarının ve vatandaşlık şartlarının işlemden önce incelenmesi olası risklerin azaltılmasını sağlayabilir.
Sonuç
Yabancıların Türkiye’de ev, işyeri, arsa ve arazi satın alması mümkündür; ancak bu hak sınırsız değildir. 2644 sayılı Tapu Kanunu başta olmak üzere yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin düzenlemeler, kişinin vatandaşlığına, edinilecek taşınmazın yüzölçümüne ve bulunduğu bölgeye göre farklı sonuçlar doğurabilir.
Özellikle yabancı gerçek kişiler bakımından ülke genelindeki otuz hektarlık sınır, ilçe yüzölçümünün %10 oranına ilişkin kısıtlama ve askeri güvenlik bölgeleri mutlaka kontrol edilmelidir. 2565 sayılı düzenleme kapsamındaki alanlarda yabancıların taşınmaz edinimi sınırlandırılabilir veya tamamen engellenebilir.
Taşınmaz satın almak isteyen yabancının pasaport, vergi kimlik numarası, değerleme raporu ve tapu işlemi için gereken diğer belgeleri hazırlaması gerekir. 4 Mart 2019 sonrasında yabancıların taraf olduğu satışlarda taşınmaz değerleme raporunun önemi artmış olup raporun 3 ay geçerlilik süresi de işlem planlanırken dikkate alınmalıdır.
Gayrimenkul yoluyla vatandaşlık hedefleniyorsa en az 400.000 USD yatırım ve taşınmazı 3 yıl satmama şartları ayrıca sağlanmalıdır. Bununla birlikte yatırım koşullarının yerine getirilmesi vatandaşlığın kendiliğinden kazanılmasını sağlamaz; nihai değerlendirme idari makamlar tarafından yapılır.
Mavi Kart sahipleri, KKTC vatandaşları, mülteciler, göçmenler ve vatansız kişiler için ise genel yabancı edinim hükümlerinin yanında özel statü kuralları bulunabilir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 5543 sayılı İskan Kanunu, 6302 sayılı Kanun ve ilgili uluslararası düzenlemeler bu kişilerin durumuna göre birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle yabancı bir kişinin Türkiye’de gayrimenkul alımında yalnızca satış fiyatına odaklanmaması; tapu kaydını, güvenlik ve imar durumunu, yabancı edinim kısıtlamalarını, değerleme raporunu, vergileri ve varsa vatandaşlık hedefini birlikte değerlendirmesi gerekir. İşlem öncesinde yapılacak kapsamlı kontrol, tapu devrinin reddedilmesi veya yapılan yatırımın amaçlanan hukuki sonucu doğurmaması gibi risklerin önemli ölçüde azaltılmasını sağlar.
Kaynaklar ve İlgili Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi
- 2644 sayılı Tapu Kanunu — TBMM Kanun Bilgileri
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — TBMM Kanun Bilgileri
- 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu — TBMM Kanun Bilgileri
- 6302 sayılı Kanun ile Tapu Kanunu — TBMM Kanun Bilgileri
- 5543 sayılı İskan Kanunu — TBMM Kanun Bilgileri