İşçilerde Evlilik İzni Kaç Gün, Nasıl Kullanılır ve Hangi Hakları Kapsar?

İşçilerde Evlilik İzni Kaç Gün Kullanılır konusu, aşağıda hukuki çerçevesi ve uygulamada önem taşıyan başlıklarıyla ele alınmaktadır.

Evlilik, çalışan açısından yalnızca özel hayatı ilgilendiren bir değişiklik değildir. Nikâh hazırlıkları, düğün organizasyonu, seyahat planları ve yeni bir hayat düzeninin kurulması nedeniyle çalışma yaşamına da doğrudan yansır. Bu nedenle mevzuat, evlenen çalışanlara belirli bir süre işten uzak kalabilme hakkı tanımaktadır. Özel sektörde çalışan işçiler bakımından bu hak, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında ücretli mazeret izni olarak düzenlenmiştir.

2026 yılı itibarıyla özel sektör çalışanları için kanuni evlilik izni asgari 3 gün, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamındaki devlet memurları için ise 7 gün olarak uygulanmaktadır. İşçiler bakımından belirlenen süre asgari sınır niteliğinde olduğundan, bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun bir izin öngörülmesi mümkündür.

Evlilik izni yıllık ücretli izinden farklıdır. İşçinin kıdemi, işyerindeki görevi veya unvanı bu hakkın doğması bakımından belirleyici değildir. İzin sırasında ücret kesintisi yapılamaz ve şartları gerçekleşen işçinin kanuni mazeret izninden yararlanması işverenin keyfi kararına bırakılamaz.

Işçilerde Evlilik Izni Gün Kullanılır: Evlilik İzni Nedir?

Evlilik izni, işçinin evlenmesi nedeniyle belirli bir süre çalışmamasına rağmen ücretini almaya devam ettiği kanuni mazeret izinlerinden biridir. İzin hakkının temelinde, çalışanın sosyal yaşamındaki önemli bir olay sırasında iş görme borcundan geçici olarak kurtulması bulunmaktadır.

Mazeret izinleri yıllık izinlerden farklı bir amaç taşır. Yıllık ücretli izin, işçinin belirli bir çalışma süresinden sonra dinlenmesini sağlarken; evlilik izni belirli bir olayın gerçekleşmesine bağlı olarak doğar. Bu nedenle işe yeni başlayan ve henüz yıllık izin hakkı oluşmayan bir işçi de evlenmesi hâlinde evlilik izninden yararlanabilir.

4857 Sayılı İş Kanunu Kapsamındaki Hukuki Dayanak

Özel sektör çalışanlarının evlilik nedeniyle ücretli izin hakkı, 4/4/2015 tarihinde 6645 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeyle açık bir kanuni temele kavuşmuştur. 6645 sayılı Kanunun 35. madde kapsamında getirdiği düzenleme ile 4857 sayılı İş Kanunu’na Ek Madde 2 eklenmiştir.

İşçiye; evlenmesi veya evlat edinmesi ya da ana veya babasının, eşinin, kardeşinin, çocuğunun ölümü hâlinde üç gün, eşinin doğum yapması hâlinde ise beş gün ücretli izin verilir.

Bu düzenleme uyarınca işçinin evlenmesi hâlinde 3 günlük ücretli izin hakkı doğmaktadır. Kanunun izin verilmesini işverenin takdirine bağlamaması önemlidir. İşçi şartları yerine getirerek hakkını talep ettiğinde işveren, işyerinin yoğun olduğu veya personel eksikliği bulunduğu gerekçesiyle kanuni asgari izni ortadan kaldıramaz.

Evlilik İzni Ücretli midir?

Evlilik izni ücretli bir mazeret iznidir. İşçi izinli olduğu günlerde fiilen çalışmasa da kanunun koruması altındaki izin süresi nedeniyle ücret kaybına uğramaz.

4857 sayılı Kanun çerçevesinde evlilik izni, çalışılmış gibi kabul edilen süreler arasında değerlendirilir. 46. madde bakımından bu günlerin ücret hesabında işçinin aleyhine sonuç doğuracak biçimde değerlendirilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle 3 gün evlilik izni kullanan bir işçinin sırf bu izin nedeniyle aylık ücretinden kesinti yapılması doğru değildir. Aylık ücretli çalışanın sosyal güvenlik bildiriminin de izin kullanıldığı gerekçesiyle eksik güne dönüştürülmemesi gerekir. Kaynak düzenlemedeki uygulamaya göre SGK bildirimi 30 gün üzerinden devam eder.

İşverenin ücretli olarak kullandırılması gereken kanuni izin günlerini ücretsiz izin gibi değerlendirmesi veya çalışılmayan günlerin ücretini kesmesi, işçi açısından ayrıca iş hukuku uyuşmazlığı doğurabilir.

Özel Sektörde Evlilik İzni Kaç Gün?

4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan özel sektör işçilerinin kanuni evlilik izni 3 gündür. İşçinin müdür, uzman, beyaz yaka, mavi yaka veya başka bir görevde çalışması bu asgari süreyi değiştirmez.

Kanunun tanıdığı hak bakımından esas olan, kişinin işçi statüsünde olması ve evlilik olayının gerçekleşmesidir. Aynı şekilde çalışma süresinin uzun veya kısa olması da evlilik izninin süresini değiştirmez.

Devlet Memurlarında Evlilik İzni

Devlet memurlarının durumu özel sektör çalışanlarından farklıdır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 104. madde kapsamındaki mazeret izni düzenlemelerine göre memurun kendisinin veya çocuğunun evlenmesi hâlinde 7 gün izin kullanabilmesi mümkündür.

Böylece işçi ve memur arasında hem izin süresi hem de iznin hangi evlilikler nedeniyle kullanılabileceği bakımından farklılık bulunmaktadır. Özel sektör işçisi kanuni evlilik izninden kendi evliliği nedeniyle yararlanırken, devlet memurunun çocuğunun evlenmesi de mazeret izni bakımından dikkate alınmaktadır.

• Özel sektör işçisi: Asgari 3 gün ücretli izin kullanır.
• Devlet memuru: 7 gün izin kullanır.
• Özel sektör işçisinin çocuğunun evliliği: Kanuni 3 günlük evlilik iznini doğurmaz.
• Memurun çocuğunun evliliği: 657 sayılı Kanun kapsamında mazeret izni hakkı doğurabilir.

İş Sözleşmesiyle Evlilik İzni Artırılabilir mi?

Kanundaki 3 gün, işçiler bakımından asgari süredir. İşçi lehine daha geniş bir hakkın bireysel iş sözleşmesi, personel yönetmeliği veya Toplu İş Sözleşmesi yoluyla düzenlenmesi mümkündür.

Örneğin bir işletmenin personel düzenlemesinde evlenen çalışanlara 5 gün ücretli izin verilmesi öngörülebilir. Toplu İş Sözleşmesi bulunan bir işyerinde sürenin 7 günlük veya 10 güne ulaşacak biçimde düzenlenmesi de mümkündür.

Burada önemli olan, sözleşmeyle kazanılmış daha avantajlı bir hakkın işveren tarafından tek taraflı şekilde kanuni alt sınıra çekilmemesidir. Buna karşılık tarafların anlaşarak kanundaki asgari süreyi azaltmaları mümkün değildir. Evlilik izninin örneğin 2 güne indirilmesini öngören bir düzenleme, işçinin kanuni asgari hakkını ortadan kaldıramaz.

Evlilik İzni Ne Zaman Kullanılır?

Çalışanların uygulamada en fazla tereddüt yaşadığı konulardan biri iznin hangi tarihte başlatılacağıdır. Özellikle resmi nikâh ile düğünün farklı tarihlerde yapılması, izin planlamasını önemli hâle getirmektedir.

4857 sayılı düzenlemede iznin mutlaka nikâhtan bir gün önce veya nikâhın hemen ertesi günü başlayacağına ilişkin ayrıntılı bir takvim belirlenmemiştir. Bununla birlikte evlilik izni, doğası gereği evlenme olayıyla bağlantılı kullanılmalıdır.

Nikâhtan Önce İzin Başlatılabilir mi?

İşçi nikâh işlemleri, hazırlıklar veya organizasyon nedeniyle izninin başlangıcını nikâhtan hemen önceki tarihe denk getirmek isteyebilir. İşverenle yapılan planlama çerçevesinde iznin nikâh öncesinden, nikâh gününden veya hemen sonrasından başlatılması uygulamada mümkündür.

Önemli olan, talep edilen tarihler ile evlilik arasında makul bir bağlantı bulunması ve işyerindeki izin kayıtlarının açık şekilde tutulmasıdır.

Nikâh ile Düğün Arasında Uzun Süre Varsa

Hukuken evlilik resmi nikâhla kurulur. Bu nedenle kanuni izin de esas olarak evlenme olayına bağlıdır; ayrıca düzenlenmiş bağımsız bir “düğün izni” bulunmamaktadır.

Resmi nikâhını gerçekleştiren ancak düğününü örneğin 3 ay sonraya planlayan işçinin iki ayrı evlilik izni hakkı doğmaz. 3 günlük yasal hak yalnızca bir kez kullanılabilir.

İşçi izni nikâh döneminde kullanmayıp düğün tarihine bırakmak istiyorsa bunu önceden işverenle açık şekilde planlamalıdır. Olaydan çok uzun süre sonra yapılan talepler, mazeret izninin amacıyla bağdaşmayabilir.

İzin 1 Yıl Sonra Kullanılabilir mi?

Mazeret izninin temel amacı, işçiyi evlilik olayının meydana geldiği dönemde çalışma yükümlülüğünden geçici olarak kurtarmaktır. Evlendikten ve düğün sürecini tamamladıktan sonra çalışmaya devam eden kişinin aradan 1 yıl geçtikten sonra geçmişte kullanmadığı evlilik iznini sıradan bir tatil gibi talep etmesi, hakkın amacıyla bağdaşmaz.

Hakların dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerektiğini düzenleyen 2. madde de bu değerlendirmede önem taşımaktadır.

Evlilik İzninde Hafta Sonu ve Resmi Tatiller Nasıl Hesaplanır?

Evlilik izninin hesabında temel nokta, kanunun “iş günü” değil “gün” ifadesini kullanmasıdır. Bu nedenle izin süresi takvim günü üzerinden kesintisiz şekilde işlemektedir.

İzin süresinin içine cumartesi, pazar, hafta tatili veya resmi tatil girmesi hâlinde bu günlerin sürenin sonuna ayrıca eklenmesi söz konusu değildir.

Cuma Günü Başlayan 3 Günlük İzin

İşçinin evlilik izni cuma günü başlatılmışsa cuma birinci, cumartesi ikinci, pazar üçüncü gün olur. Böylece 3 günlük izin pazar günü tamamlanır. İşçinin normal çalışma düzeni pazartesi başlıyorsa pazartesi günü işbaşı yapılır.

Çarşamba Günü Başlayan İzin

İzin çarşamba günü başlatılırsa çarşamba, perşembe ve cuma izin günleri olarak hesaplanır. İşyerinde cumartesi ve pazar zaten hafta tatiliyse çalışan bu günlerde normal hafta tatilinden yararlanır ve pazartesi işine döner.

7 Günlük Memur İzninde Hesap

Perşembe günü başlayan 7 günlük memur izninde perşembe birinci gün kabul edilir ve izin takip eden çarşamba günü tamamlanır. Cumartesi ile pazar da bu hesabın içerisindedir.

Yıllık İzin ile Evlilik İzninin Gün Hesabı Neden Farklıdır?

Yıllık ücretli izin ile evlilik izninin aynı şekilde hesaplanması doğru değildir. Yıllık ücretli izinde hafta tatili ve genel tatil günleri bakımından özel hükümler bulunmaktadır. Bunun dayanaklarından biri 56. madde düzenlemesidir.

Evlilik izni ise yıllık dinlenme izni değil, belirli bir olaya bağlı mazeret iznidir. Dolayısıyla yıllık izin için geçerli olan “tatil günlerinin yıllık izin süresinden sayılmaması” yaklaşımı doğrudan evlilik iznine uygulanamaz.

Bu nedenle internette yıllık izinle ilgili verilen bazı Yargıtay kararlarının evlilik iznine de aynen uygulanabileceği düşüncesi yanıltıcı olabilir.

Evlilik İzni Bölünerek Kullanılabilir mi?

Kanuni mazeret izninin niteliği nedeniyle evlilik izninin kural olarak kesintisiz ve bir bütün hâlinde kullanılması gerekir. İşçinin 1 gün nikâh için izin kullanıp kalan 2 günü başka bir tarihe bırakması yönünde doğrudan bir kanuni hakkı bulunmamaktadır.

Bunun nedeni iznin belirli bir olaya bağlı olmasıdır. Evlilik gerçekleştiğinde buna bağlı mazeret de ortaya çıkar ve izin o dönem içinde kullanılır.

İşveren Kabul Ederse Parçalı Kullanım Mümkün mü?

İşçi lehine uygulamalar bakımından işçi ve işveren arasında daha esnek bir düzen kurulması mümkündür. İşveren, iş akışının uygun olması ve tarafların anlaşması hâlinde izin kullanımını çalışan lehine farklı şekilde planlayabilir.

Ancak bu durum, işçinin tek taraflı olarak izin günlerini istediği tarihlere bölme hakkı bulunduğu anlamına gelmez. İşveren kesintisiz kullanım talep ederse işçi, sadece kendi tercihine dayanarak parçalı kullanımı zorlayamaz.

Evlilik İzni Yıllık İzinden Düşülür mü?

Evlilik izni ile yıllık ücretli izin birbirinden bağımsız iki haktır. Bu nedenle işveren, kullandırdığı 3 günlük evlilik iznini çalışanın yıllık izin bakiyesinden düşemez.

İşçinin yıllık izin hakkı dinlenme amacı taşırken evlilik izni sosyal bir mazerete dayanır. İzin türlerinin farklı hukuki sebeplerden doğması, birbirlerinin yerine kullanılmalarına veya mahsup edilmelerine engeldir.

İşverenin evlilik iznini yıllık izinden eksiltmesi hâlinde işçinin yıllık izin bakiyesinin düzeltilmesini istemesi gündeme gelebilir. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmamış yıllık izinlerin ücret karşılığı bakımından da yanlış mahsup sorun yaratabilir.

Evlilik İzni ile Yıllık İzin Birleştirilebilir mi?

Evlilik izninin yıllık izinden düşülmesi mümkün değildir; buna karşılık iki izin art arda kullanılabilir. Özellikle balayı planlayan çalışanlar açısından yaygın uygulama budur.

Örneğin çalışan, 3 gün evlilik izninin ardından 10 gün yıllık izin talep ederek toplamda 13 günlük bir izin dönemi planlayabilir. Ancak burada iki izin türünün hukuki statüsü birbirinden ayrılmalıdır.

• Evlilik izni, şartları gerçekleştiğinde kanundan doğan mazeret iznidir.
• Yıllık izin tarihinin belirlenmesinde işverenin iş organizasyonu ve yönetim hakkı dikkate alınır.

Bu nedenle çalışan yıllık izin kısmı için işverenin onayını almadan kendi kararıyla 13 gün işe gelmeme yoluna gitmemelidir. Yıllık izin onaylanmadığı hâlde işe gelinmemesi devamsızlık hükümlerini gündeme getirebilir. Kaynak kapsamındaki değerlendirmede bu durumun 25/II-g hükmü çerçevesinde iş sözleşmesinin feshi riskine kadar ilerleyebileceği belirtilmektedir.

İşe Yeni Başlayan Çalışan Evlilik İzni Kullanabilir mi?

Evet. Evlilik izninden yararlanmak için işçinin işyerinde 1 yıllık çalışma süresini tamamlaması gerekmez.

Yıllık ücretli izin hakkı bakımından belirli bir çalışma süresi aranırken mazeret izni farklıdır. İşçi deneme süresindeyken veya işe girdikten kısa süre sonra evlenirse yine kanuni evlilik iznini kullanabilir.

Dolayısıyla işverenin “Henüz bir yılını doldurmadın” gerekçesiyle evlilik iznini reddetmesi, yıllık izin şartlarının mazeret iznine uygulanması anlamına gelir.

Kullanılmayan Evlilik İzninin Parası Ödenir mi?

Evlilik izni ile kullanılmamış yıllık izinler arasında önemli bir fark daha bulunmaktadır. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan yıllık ücretli izinler belirli şartlarla ücrete dönüşebilir. Evlilik izninde ise böyle bir biriktirme ve sonradan paraya çevirme sistemi bulunmamaktadır.

İşçi evlendiği dönemde iznini kullanmaz ve çalışmaya devam ederse, aylar sonra işten ayrılırken “kullanmadığım 3 günlük evlilik izninin ücretini ödeyin” şeklinde yıllık izin benzeri bir talep ileri süremez.

Mazeret izni, bağlı olduğu olay meydana geldiğinde kullanılmak üzere tanınan bir haktır. Kullanılmadığında gelecekte bir izin bakiyesi gibi birikmez.

Evlilik İzni Nasıl Talep Edilmelidir?

Kanuni hakkın varlığı kadar, talebin ispat edilebilir biçimde yapılması da önem taşır. Çalışanın yalnızca yöneticisine sözlü olarak nikâhı bulunduğunu söylemesi ileride izin tarihleri konusunda uyuşmazlık çıkması hâlinde ispat sorununa yol açabilir.

Bu nedenle evlilik izni talebinin yazılı dilekçe, şirket e-posta sistemi veya işyerinin resmi insan kaynakları portalı üzerinden yapılması daha güvenli bir yöntemdir.

Evlilik İzni Dilekçesinde Hangi Bilgiler Bulunmalıdır?

• İşveren veya insan kaynakları biriminin adı,
• Çalışanın adı, soyadı ve işyeri sicil bilgileri,
• Nikâh tarihi,
• İznin başlayacağı tarih,
• İznin sona ereceği tarih,
• 4857 sayılı İş Kanunu Ek Madde 2 kapsamında evlilik izni talep edildiğinin belirtilmesi,
• Dilekçenin tarihi ve imza.

İşyerinde bireysel iş sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesiyle daha uzun bir evlilik izni tanınmışsa başvuruda ilgili düzenlemeye de dayanılabilir.

İşveren Hangi Belgeleri İsteyebilir?

Evlilik nedeniyle kullanılan mazeretin belgelenmesi amacıyla işveren çalışandan nikâh tarihini gösteren resmi belge isteme yoluna gidebilir. İzin öncesinde nikâh randevu belgesi veya davetiye, izin sonrasında ise evliliğin gerçekleştiğini gösteren aile cüzdanı örneği personel dosyasında kullanılabilir.

Bu tür belgelerin temel işlevi, işçinin izin talebinin dayanağını ve izin tarihlerini kayıt altına almaktır.

Kadın İşçinin Evlilik Nedeniyle Kıdem Tazminatı Hakkı

Evlilik izninden ayrı olarak, kadın çalışanlara ilişkin önemli bir başka düzenleme evlilik nedeniyle iş sözleşmesinin sona erdirilmesi ve kıdem tazminatı alınabilmesidir.

1475 Sayılı İş Kanunu ve 14. madde

1475 sayılı İş Kanunu büyük ölçüde yürürlükten kalkmış olmasına rağmen kıdem tazminatına ilişkin 14. madde uygulamasını sürdürmektedir. Bugünkü çalışma ilişkilerinin temel kanunu 4857 sayılı İş Kanunu olsa da kadın işçinin evlilik nedeniyle fesih hakkı bakımından eski düzenleme önemini korumaktadır.

1475 sayılı Kanun Madde 14’ün Korunması Bugün Türkiye’de çalışma hayatını 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde yürütülmesine rağmen, kıdem tazminatı bakımından eski kanunun ilgili hükmünün uygulanmaya devam etmesi sonucunu doğurmaktadır.

Buna göre kadın işçi, resmi evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirirse ve kıdem tazminatı için gerekli çalışma süresini tamamlamışsa kıdem tazminatı talep edebilir.

Evlilik Nedeniyle Fesihte Süre

Kadın işçinin fesih hakkını resmi nikâh tarihinden itibaren 365 gün içerisinde kullanması gerekir. Bu nedenle 1 yıllık süre dolmadan fesih bildiriminin yapılması önem taşır.

Kaynak kapsamındaki açıklamaya göre 366. günde yapılan fesih, evlilik nedeniyle kıdem tazminatı hakkı bakımından süre dışında kalmaktadır.

En Az 1 Yıllık Kıdem Şartı

Evlilik nedeniyle fesih hakkının bulunması, çalışanın her durumda kıdem tazminatı alacağı anlamına gelmez. Kıdem tazminatı için işçinin aynı işverene bağlı çalışma süresinin en az 1 yıl olması gerekir.

Örneğin yalnızca 10 aylık kıdemi bulunan kadın çalışan evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirse bile, gerekli bir yıllık kıdem oluşmadığı için kıdem tazminatı alamaz.

İhbar Süresi Uygulanır mı?

Evlilik nedeniyle kanuni fesih hakkını kullanan kadın işçi bakımından normal istifada söz konusu olabilecek ihbar süreleri uygulanmaz. Normal çalışma ilişkilerinde bildirim süreleri çalışma süresine göre 2 gün veya birkaç günlük süreler şeklinde değil, mevzuatta haftalar üzerinden belirlenen ve 8 hafta seviyesine kadar çıkabilen sürelerdir. Ancak evlilik nedeniyle özel fesih hakkının kullanılmasında işveren işçiyi ihbar süresi boyunca çalışmaya zorlayamaz.

İşverenin bu gerekçeyle işçiden ihbar tazminatı kesmesi de söz konusu olmaz.

Erkek İşçiler Aynı Haktan Yararlanabilir mi?

Hayır. 1475 sayılı Kanunun evlilik nedeniyle kıdem tazminatı sağlayan düzenlemesi kadın işçiye ilişkindir. Erkek çalışanın sadece evlendiğini gerekçe göstererek kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirmesi kıdem tazminatı hakkı doğurmaz.

Nikâhtan Önce İşten Ayrılan Kadın İşçinin Durumu

Evlilik nedeniyle kıdem tazminatı hakkının kullanılmasında fesih tarihinin resmi nikâhtan sonra olması kritik önemdedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun E. 2014/9-1136, K. 2016/968 numaralı kararında ele alınan yaklaşıma göre, henüz evlilik hukuken gerçekleşmeden yapılan fesih evlilik nedeniyle fesih olarak değerlendirilemez.

Örneğin resmi nikâhtan 10 gün önce “evleneceğim için işten ayrılıyorum” şeklinde yapılan bildirim, evlenme olayı henüz gerçekleşmediği için özel fesih hakkından yararlanmak bakımından risk yaratır.

Bu nedenle kadın işçinin evlilik nedeniyle kıdem tazminatı talebiyle ayrılacaksa resmi nikâhın tamamlanmasını beklemesi, fesih bildirimini sonrasında yapması ve evliliği gösteren belgeyi bildirime eklemesi önemlidir.

İşveren Evlilik İznini Vermezse Ne Olur?

Kanuni şartları oluşmuş bir evlilik izninin işveren tarafından tamamen reddedilmesi veya kanuni sürenin örneğin 3 gün yerine 1 gün olarak uygulanmaya çalışılması işçi açısından hak ihlali tartışmasını gündeme getirir.

4857 sayılı İş Kanununun 24. madde kapsamında düzenlenen haklı fesih sebepleri, çalışma şartlarının ve işçinin kanuni haklarının uygulanmaması bakımından önem taşımaktadır. Kaynak kapsamındaki değerlendirmede, evlilik izninin usulüne uygun biçimde talep edilmesine rağmen kullandırılmaması durumunda 24/. madde çerçevesindeki haklı fesih hükümlerinin gündeme gelebileceği belirtilmektedir.

İşçi en az 1 yıl kıdeme sahipse haklı fesih şartlarının oluşması durumunda kıdem tazminatı talebi de ortaya çıkabilir. Ayrıca ödenmeyen ücret, fazla çalışma alacağı veya kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi başka işçilik alacakları mevcutsa bunlar da ayrıca talep edilebilir.

Böyle bir uyuşmazlıkta sözlü tartışmalar yerine yazılı delil oluşturulması önemlidir. İşçinin izin talebini yazılı yapması ve işverenin ret cevabını saklaması, uyuşmazlığın ilerleyen aşamalarında ispat kolaylığı sağlar. Fesih düşünülüyorsa noter ihtarnamesiyle fesih sebebinin açıkça ortaya konulması da önem taşıyabilir.

Arabuluculuk ve İş Mahkemesi Süreci

Evlilik izninin kullandırılmaması nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren veya bu süreçte işçilik alacakları konusunda uyuşmazlık yaşayan çalışan, alacaklarını doğrudan dava yoluyla talep etmeden önce iş hukuku uyuşmazlıklarındaki zorunlu arabuluculuk sürecini dikkate almalıdır.

Arabuluculuk Aşaması

İşçi arabuluculuk başvurusu yaparak işverenle uyuşmazlığın anlaşmayla çözülmesini talep edebilir. Görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanırsa uyuşmazlık mahkemeye taşınmadan sona erebilir.

İş Mahkemesinde Dava

Arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlanması hâlinde düzenlenen son tutanak sonrasında şartları varsa İş Mahkemesinde dava açılabilir. İzin talebi, ücret kesintileri, fesih bildirimi ve işverenin cevapları gibi belgeler bu aşamada önem kazanır.

Evlilik İzninde Çalışanların Dikkat Etmesi Gereken Temel Noktalar

• Özel sektörde kanuni asgari evlilik izni 3 gündür.
• Devlet memurlarında 7 gün izin uygulanır.
• Evlilik izni ücretlidir ve yıllık izin bakiyesinden düşürülemez.
• İzin süresi iş günü değil takvim günü olarak hesaplanır.
• Hafta sonları ve resmi tatiller izin süresini kendiliğinden uzatmaz.
• İzin kural olarak tek seferde ve kesintisiz kullanılır.
• İş sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesi ile işçi lehine daha uzun izin kararlaştırılabilir.
• İşe yeni başlayan işçi de evlilik izni kullanabilir.
• Kullanılmayan evlilik izni yıllık izin gibi paraya dönüşmez.
• Kadın işçinin evlilik nedeniyle kıdem tazminatı hakkı, evlilik izninden tamamen ayrı bir hukuki kurumdur.

Sık Sorulan Sorular

4857 sayılı İş Kanunu’na göre evlilik izni kaç gündür?

Özel sektörde 4857 sayılı Kanun kapsamında çalışan işçiler için asgari evlilik izni 3 gündür. İş sözleşmesi veya Toplu İş Sözleşmesiyle daha uzun süre belirlenebilir.

Devlet memurunun evlilik izni kaç gündür?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında devlet memurlarına kendilerinin veya çocuklarının evlenmesi nedeniyle 7 gün mazeret izni verilebilir.

Evlilik izni ücretli midir?

Evet. Evlilik izni ücretli mazeret iznidir. İşçi kanuni izin süresinde çalışmamasına rağmen sırf bu nedenle ücret kaybına uğratılamaz.

Evlilik izni yıllık izinden mahsup edilebilir mi?

Hayır. Yıllık izin ile evlilik izni farklı hukuki sebeplere dayanan iki ayrı haktır. Evlilik nedeniyle kullanılan 3 gün, çalışanın yıllık izin bakiyesinden silinemez.

Hafta sonu evlilik izninden sayılır mı?

Evet. Evlilik izni takvim günü üzerinden hesaplandığından cumartesi ve pazar günleri izin süresinin içine denk gelirse süreden sayılır.

Resmi tatil izin süresini uzatır mı?

Hayır. Kanundaki süre “iş günü” şeklinde düzenlenmediği için resmi tatilin evlilik iznine denk gelmesi, izin sonuna otomatik olarak yeni bir gün eklenmesini sağlamaz.

Evlilik izninin 1 günü nikâhta, kalan kısmı düğünde kullanılabilir mi?

Kural olarak izin bölünmeden ve kesintisiz kullanılmalıdır. Bununla birlikte işverenin çalışan lehine farklı bir uygulamayı kabul etmesi hâlinde işyerinde esnek bir planlama yapılabilir.

Düğün ve nikâh farklı tarihlerdeyse iki kez izin alınabilir mi?

Hayır. Kanuni hak resmi evlilik olayına bağlıdır ve ayrı bir düğün izni düzenlenmemiştir. Nikâh ve düğünün farklı tarihlerde olması iki ayrı 3 günlük izin hakkı doğurmaz.

İşe yeni başlayan çalışan evlilik izni kullanabilir mi?

Evet. Evlilik izninde yıllık ücretli izinde olduğu gibi 1 yıl kıdem şartı aranmaz. Deneme süresindeki işçi de evlenmesi hâlinde kanuni mazeret izninden yararlanabilir.

Kullanılmayan evlilik izni işten ayrılırken ödenir mi?

Hayır. Evlilik izni birikerek parasal alacağa dönüşen bir izin türü değildir. İşçinin kullanmadığı 3 gün için iş sözleşmesi sona erdiğinde yıllık izin ücreti benzeri bir ödeme yapılmaz.

Kadın işçi evlendikten sonra ne kadar süre içinde kıdem tazminatıyla ayrılabilir?

1475 sayılı düzenleme kapsamında kadın işçi resmi nikâh tarihinden itibaren 1 yıl, yani 365 gün içerisinde evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdirebilir. Kıdem tazminatı alabilmesi için aynı zamanda işyerindeki gerekli kıdem süresini tamamlamış olması gerekir.

Evlilik nedeniyle ayrılan kadın işçi ihbar süresi çalışmak zorunda mıdır?

Evlilik nedeniyle özel fesih hakkını usulüne uygun kullanan kadın işçi açısından normal istifadaki ihbar süresi şartı uygulanmaz. İşçi fesih bildirimini yaptıktan sonra ihbar süresi kadar çalışmaya zorlanamaz.

Erkek çalışan evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilir mi?

Hayır. Evlilik nedeniyle kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirip kıdem tazminatı alma hakkı 1475 sayılı Kanunun yürürlükte kalan düzenlemesi kapsamında kadın işçiye tanınmıştır.

İşveren evlilik iznini kullandırmazsa ne yapılabilir?

İşçi öncelikle talebini yazılı ve ispatlanabilir şekilde işverene iletmelidir. Kanuni hakkın buna rağmen uygulanmaması hâlinde somut olayın şartlarına göre 24. madde kapsamında haklı fesih ve işçilik alacaklarının talebi gündeme gelebilir. Uyuşmazlığın çözülememesi durumunda zorunlu arabuluculuk ve ardından İş Mahkemesi süreci söz konusu olabilir.

Sonuç olarak evlilik izni, çalışanın yıllık dinlenme hakkından bağımsız ve ücretli bir mazeret iznidir. Özel sektör çalışanlarında 3 gün, devlet memurlarında 7 gün olarak uygulanan bu hakkın doğru kullanılabilmesi için izin tarihinin evlilik olayıyla bağlantılı biçimde belirlenmesi, talebin yazılı yapılması ve yıllık izinle karıştırılmaması gerekir. Kadın işçiler bakımından evlilik nedeniyle kıdem tazminatı hakkı ise ayrıca değerlendirilmesi gereken, süre ve kıdem şartlarına bağlı farklı bir hukuki imkândır.